KAMERAMAN ÖZKAN: KAMERANIN TEMEL PARÇALARI

Kameralar temelde üç parçadan oluşur: görüntüyü toplayan objektifler, bu görüntüyü elektronik sinyale dönüştüren ve kaydeden gövde, kameramanın çektiği görüntüyü görmesini sağlayan bakac.

Simdi bunları sırasıyla inceleyelim.

1-Objektif

Objektifler, birden fazla mercek içeren, fotoğraf makinelerinde ve kameralarda görüntü toplamaya yarayan iki tarafı açık tüplerdir. Merceği ise “Bir tarafı küresel diğer tarafı düz olan, camdan yapılma ve bir ışık demetini kırarak belli bir noktaya düşüren saydan cisim” olarak tanımlayabiliriz. Kameralar dışında, görüntüyü seyretmek, kaydetmek veya nakletmek amacıyla kullanılan fotoğraf makinesi, dürbün, teleskop, mikroskop gibi cihazlarda da objektifler kullanılır.

Objektifin temel görevi, içindeki mercekler vasıtasıyla dış dünyadaki görüntüleri toplayarak kamera gövdesine ulaştırmaktır. Objektifin en önünde bulunan mercek görüntüyü toplar, bu görüntü daha arkalardaki merceklerden aynasal yansıyarak kamera gövdesine ulaşır. Kamera gövdesinde bulunan CCD’ler bu görüntüleri elektronik sinyallere çevirir. Kameralar ve objektifler insan gözünün görüntüyü oluşturma sisteminden yola çıkarak üretilmiş ve geliştirilmiştir. Ancak günümüzün en ileri teknolojisiyle üretilmiş objektifler bile insan gözünün mükemmelliğine yaklaşamaz. Sadece protein ve yağlardan oluşan gözümüz, sağlam kaldığı sürece en ileri teknoloji ürünü objektiflerden bile daha kaliteli görüntüyü ve renkleri sunar. Kayma, kararma veya puslanma sorunu yaşamaz.

Amatör kameralardaki objektifler, kamera gövdesine sabitlenmiştir; bu objektiflerin çıkartılıp yerlerine başka objektifler takılması mümkün değildir. Amatör kamera objektiflerinin çok fazla ayar düğmeleri de bulunmaz.

Profesyonel kameraların ve bazı yarı profesyonel kameraların objektifleri ise takılıp çıkartılabilir. Bu özellik, çekimin niteliğine göre farklı türde objektif kullanabilmemize imkân sağlar.

Profesyonel objektiflerin üzerinde bazı ayarlamalar için üç adet “halka” veya diğer adıyla “bilezik” vardır. Bunlar, önden arkaya doğru sırasıyla netlik halkası, zum (zoom) halkası ve diyafram halkasıdır. Kameralar otomatik netlik konumunda iken en yakındaki nesneyi ve mümkün olan en geniş alanı net gösterecek şekilde çalışırlar. Objektif üzerindeki netlik ayar düğmesi elle ayarlama (manuel) konuma alındığında, kameraman netlik bileziğini sağa-sola çevirerek istediği kişilerin/nesnelerin net veya bulanık görünmesini sağlayabilir. Netlik bileziğinin üzerinde metre veya feet gösteren rakamlar vardır. Örneğin netlik bileziği 5 metreye ayarlandığında 5 metre uzaklıktaki cisimler ve etrafında bir alan net olacak, daha öndeki veya arkadaki cisimler bulanık (flu) görünecektir. Netlik ayarlanırken çekimi yapılan konuya sonuna kadar optik yaklaşılması (zoom in) ve sonrasında netlik bileziğiyle ayarlama yapılması daha iyi sonuç alınmasını sağlar.

Zum bileziği, kameranın konumunu değiştirmeden kişi veya nesnelere yakınlaşmayı veya bunlardan uzaklaşmayı sağlar. Bu merceksel yani optik yakınlaşma ile kamera hiç hareket etmediği halde bir odanın tümü görüntülenebileceği gibi sadece bir kişinin yakın plan çekimi de yapılabilir. Merceksel yakınlaşma ve uzaklaşma hareketlerini zum bileziğinin yanısıra, objektifin sağ tarafında bulunan zum motoru ile de yapmak mümkündür.

Objektifin üzerindeki son halka diyafram halkasıdır. Bu halka sağa-sola çevrildiğinde objektifin içindeki perde genişler veya daralır, bu şekilde gövdeye girecek ışık miktarı düzenlenir.

Objektiflerin sağ tarafında kamera elceği (drive unit) bulunur. Kamera omuzda çekim yapılırken sağ el bu kayıştan geçirilerek cihazın iyi kavranması sağlanır. Kamera elceğinin üzerinde çeşitli ayar düğmeleri de vardır. Sağ el başparmağı altına denk gelen REC düğmesiyle kayıda girilip çıkılabilir, zum düğmeleriyle optik yakınlaşma-uzaklaşma hareketleri yapılabilir. Elcek üzerinde diyafram (iris) bileziğini kontrol eden düğmeler de vardır.

Objektifler temelde sabit odak uzaklıklı ve değişebilir odak uzaklıklı olmak üzere iki grupta incelenir. Sabit odak uzaklıklı olanlar da kendi arasında geniş açılı, normal açılı ve dar açılı olmak üzere üçe ayrılır. Şimdi bu profesyonel objektif türlerini tanıyalım.

A- Geniş Açılı Objektifler

Kısa odak uzaklıdır. Küçük bir odanın veya arabanın içi gibi dar bir alanda, insan gözünün görebileceğinden daha geniş bir çerçevede görüntü çekebilir. Küçük mekânlarda kameramanın daha çok şeyi çerçeve içine sığdırabilmesini ve rahat hareket etmesini sağlar. Geniş açılı objektifler 100 dereceye yakın görüntü toplayabilir (etrafımız toplam 360 derecedir). Bu tip objektifler yakındaki nesneleri olduğundan daha büyük, uzaktakileri ise olduğundan daha küçük gösterir. Bu sebeple geniş açılı objektifler yakın portre çekimlerinde kötü sonuç verir; kişinin burnu yüzün diğer bölümlerine göre daha büyük ve izleyiciye daha yakın görünür. Bu tip objektifler diğer objektiflere kıyasla daha kısa ve şişkin görünümlüdür.

B- Normal Açılı Objektifler

İnsan gözünün algılamasına yakın bir görüş açısına ve çerçevelemeye sahiptir. Bu merceklerle insan gözünün gördüğünden farklı, sıra dışı bir görüntü elde edilemez. Normal açılı objektifler, 35 mm film kullanan çoğu fotoğraf ve film kamerası için standart mercektir.

C-Dar Açılı Objektifler

“Dar odak uzaklıklı objektifler” veya “telefoto objektifler” olarak da adlandırılır. Bu objektiflerle kamera pozisyonunu değiştirmeden uzaktaki nesnelerin yakınlaştırılmış ve büyütülmüş görüntülerini elde ederiz. Dış çekimlerde; özellikle uzakta hareket eden uçak, roket gibi araçların veya doğada yaşayan, vahşi hayvanların görüntülenmesinde kullanılır. Bu objektiflerle netlik yapmak diğerlerine kıyasla daha zordur. Telefoto objektifler normal objektiflere göre daha uzun ve ince görünümleriyle tanınabilir.

Geniş açılı ve dar açılı objektifler bakış perspektifinde bozulmalara sebep olur. Geniş açılı objektifle elde edilen görüntülerde mekân daha geniş, dolayısıyla nesneler arasındaki mesafe olması gerekenden daha fazladır. Yine geniş açılı objektifle çekilmiş bir görüntüde, çok kısa bir mesafe kat eden kişi, çok uzak bir mesafeden yaklaşıyormuş ve hızlı hareket ediyormuş gibi görünür. Dar açılı objektiflerde ise tam tersine bir perspektif yığılması vardır. Bu objektifler nesnelerin arasındaki mesafeyi azaltır, cisimleri birbiri üstüne bindirir, hareket hızını da azaltır.

Geniş açılı, normal açılı ve dar açılı objektifler; sadece belli bir açıyla çekim yapabildikleri için “sabit odak uzaklıklı objektifler” olarak adlandırılır.

Sabit açılı objektifler arasında, balıkgözü objektifler ile makro objektifleri de saymak gerekir. Balıkgözü objektiflerde resmin kenarlarında bulunan nesnelerin şekli bozulmuş gibi görünür. Görüntü dışa doğru bombelidir. Makro objektifler ise yakındaki küçük nesneleri gözün görebileceğinden daha fazla yakınlaştırabilir. Karınca, imza, yazı, leke gibi küçük şeyleri net ve büyük olarak gösterebilir.

D-Değişebilir Odak Uzaklıklı Objektifler

“Zum (Zoom) objektifler” olarak da adlandırılır. Zum bileziği veya zum motoru ile geniş açıdan dar açıya kadar değişik odak uzaklıklarını sağlayarak geniş bir seçim imkânı içerir. Objektifin odak uzaklığı basit bir hareketle uzundan kısaya değiştirilebilir. Amatör kamera objektiflerinin tümü bu türdendir. TV yapımcılığında da çoğu durumda bu tip objektifler kullanılır.

Sinema kameralarında odak uzaklıkları objektif üzerinde milimetre değerleriyle gösterilir. (35–70 mm gibi) TV kameralarının zum objektiflerinin görüntü küçültme ve büyültme oranları ise objektif üzerinde yazılan 4X, 10X, 12X gibi tanımlamalarla belirtilir. Örneğin 10X’lik bir zum objektif, görüntüyü 10 kez büyütebilmek ve küçültebilmektedir.

ZK3-5x85-2--85-300mm-Cabrio-11-8-12-JPEG

2-Gövde

Kamera gövdesi, görüntünün işlendiği ve kaydedildiği bölümdür. Objektiften gelen görüntü mercekler aracılığıyla CCD yüzeylerine ulaşır ve burada elektronik sinyallere dönüştürülür. Gövdenin tek ışık giren yeri objektiflerdir. Objektifleri göze benzetirsek, kamera gövdesi insan beynine karşılık gelir. Çekilen tüm görüntüler burada işlenir. Gövdenin dış kısmında bir düğmeye basıldığında bu işlem içerideki elektronik devrelerde gerçekleştirilir. Gövde; batarya, objektif ve bakaç gibi parçaları da üzerinde taşır.

Kamera gövdeleri insan vücudunun ergonomik yapısına göre üretilmişlerdir. Gövdenin üst kısmında bulunan taşıma sapı, kameramanın cihazı elde dengeli bir şekilde tutarak çekim yapmasını sağlar. Kameranın altında bulunan yumuşak plastik malzeme kamera omuzda çekim yapılırken yastık vazifesi görerek hem omzu rahatlatır hem de görüntünün titremesini engeller.

3-Bakaç (Vizör)

Kameramanın, objektifin çektiği görüntüyü görmesini sağlayan küçük monitördür. Bakaç objektifin üzerinde, genelde solda bulunur. Renkli veya siyah beyaz olanları vardır. Kamera genellikle sağ omuza alındığı için bakacın solda bulunması bakış kolaylığı sağlar. Ancak bazı bakaçlar solaklar için ayarlanabilme özelliğine sahiptir. Bakaçların üzeri, gözün zarar görmemesi için lastik şeritlerle kaplıdır. Bakaçtan bakarken konuya yoğunlaşabilmek ve daha net görebilmek için diğer gözün kapatılması faydalı olur.

Göz koruyucu lastiğin hemen altında “dioptri ayarlama halkası” vardır. Bu halka göz bozukluğu olanların gözlük kullanmadan görüntüyü net görmesini sağlar. Bakaçların ön tarafında, vizör ekranı ayarlarını yapabilmek için bazı düğmeler vardır. Bu düğmelerle bakaç görüntüsünün kontrastı, parlaklığı vs. ayarlanabilir. Burada yapılan ayarlar sadece bakaçtaki görüntüyü değiştirir, kasete kaydedilen görüntü üzerinde etkisi yoktur.

Bakaç ekranında görüntünün altında ve üstünde çeşitli semboller ve yazılar bulunur. Bu sembol ve yazılardan çeşitli uyarı sinyallerini takip etmek mümkündür. Kayda girildiğinde vizör ekranında kırmızı “record” (REC) ışığı yanar. Kayıttan çıkıldığında ise bekleme konumunu gösteren (genellikle yeşil renkte) “stand by” (STD) ışığı belirir. Kaset sona yaklaştığında veya batarya azaldığında kaset veya batarya sembolleri yanıp sönmeye başlar. Kameranın kullanım hataları da vizör ekranında görülebilir (düşük ışık, kaset sıkışması, yüksek nem, kaset yuvasının kapanmaması, mekanik hatalar vb.).

Stüdyo kameralarında bakaç yerine daha büyükçe bir ekran bulunur. Son yıllarda üretilen profesyonel omuz kameralarında bakacın yanı sıra LCD bir ekran da yer almaktadır. Kamera elde veya ayaklık üzerinde çekim yaparken bu ekran kullanılabilir. Ancak kamera omuzda çekim yapılıyorsa tek alternatif yine bakaçtır.

KAMERAMAN ÖZKAN

KAMERA NEDİR

KAMERANIN TEMEL PARÇALARI

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Kötüye Kullanım Bildir